HO VỀ ĐÊM KÉO DÀI: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
Nguyên nhân gây ho về đêm kéo dài
Ho về đêm kéo dài có hai dạng chính là ho khan và ho có đờm. Ho khan kéo dài do các nguyên nhân sau:
Nhiễm trùng đường hô hấp
Đây là nguyên nhân chính gây ho kéo dài, nhất là ho nhiều về đêm và sáng sớm. Lao phổi gây ra tình trạng ho về đêm kéo dài. Bệnh lý này tiến triển nhanh và để lại nhiều biến chứng nặng nề. Triệu chứng ngứa cổ họng ho về đêm thường gặp là ho ra máu, có đờm, ra mồ hôi, đau ngực, khó thở,…
Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)
Dịch dạ dày mang acid trào ngược lên thực quản, kích thích cổ họng, gây ra các triệu chứng như ợ nóng, ợ chua, đau ngực, ho. Bệnh trào ngược dạ dày phức tạp và khó điều trị, gây nên các cơn ho dai dẳng.
Hội chứng chảy dịch mũi sau
Tình trạng dịch nhầy chảy từ mũi xuống họng xuất hiện nhiều vào ban đêm do sự thay đổi của tư thế nằm gây kích thích các cơn ho.
Khi cơ thể bị cảm lạnh, cảm cúm hoặc mắc mắc các bệnh lý hô hấp khác, dịch nhầy sẽ xuất hiện nhiều hơn, triệu chứng ngứa cổ họng ho kéo dài cũng biểu hiện trầm trọng hơn. Bệnh nhân cảm thấy đau rát cổ họng, khó khăn khi thở, mất ngủ vào ban đêm, cơ thể mệt mỏi.
Hội chứng chảy dịch mũi sau thường có triệu chứng như: chảy nước mũi nhiều vào ban đêm, ho có đờm kéo dài khiến người bệnh có cảm giác khó nuốt, đau họng.
Hen phế quản
Ho về đêm kéo dài cũng là một triệu chứng thường gặp của bệnh hen phế quản
Viêm đường thở mãn tính gây ra các co thắt, kết hợp tình trạng tăng tiết dịch nhầy và phù nề đường thở gây ra hen phế quản. Ho về đêm kéo dài là triệu chứng điển hình của hen phế quản. Ho khan là triệu chứng nhẹ của hen phế quản nhưng khi chuyển biến thành tình trạng bội nhiễm sẽ chuyển thành ho có đờm kéo dài và ho nhiều về đêm và bị ho lúc gần sáng.
Các biểu hiện dễ nhận biết của hen phế quản như: khó thở, thở khò khè, nghe thấy tiếng rít khi thở, đau ngực, tức ngực,…
Giãn phế quản
Có khoảng 4% trường hợp ho kéo dài về đêm do giãn phế quản. Triệu chứng phổ biến là ho ra máu, kèm khó thở, nhiễm trùng đường hô hấp mãn tính,…
Ung thư phế quản
Ho về đêm kéo dài ở những người hút thuốc lá lâu năm hoặc ho về đêm kéo dài xuất hiện sau khi đã ngừng hút thuốc, kèm theo ho ra máu là những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.
Lúc này, bệnh nhân cần được thăm khám, chẩn đoán sớm thông qua các xét nghiệm, chụp X-quang phổi, CT ngực, nội soi và sinh thiết để phát hiện tình trạng ung thư.
Sử dụng một số loại thuốc gây tác dụng phụ
Thuốc điều trị bệnh tim mạch, huyết áp hay chống trầm cảm cũng có thể gây ra tác dụng phụ là ho khan, ho kéo dài
Các loại thuốc điều trị tăng huyết áp, tim mạch, ức chế men chuyển, thuốc lợi tiểu và thuốc chống trầm cảm có thể gây tác tác dụng phụ là ho khan, ho về đêm kéo dài.
Ho khan kéo dài xuất hiện do dùng thuốc có thể tự khỏi sau 1 tuần, chậm nhất là 6 tháng. Nếu tình trạng ho không cải thiện sau khi ngưng thuốc một thời gian dài, cần phải kiểm tra để xác định các bệnh lý liên quan khác.
Các bệnh lý khác gây ho về đêm kéo dài, bao gồm:
- Lao phổi
- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)
- Bệnh phổi kẽ
- Bệnh tim sung huyết
- Bệnh cường giáp
- Thiếu máu
Triệu chứng ho về đêm kéo dài
Triệu chứng ho về đêm kéo dài ở mỗi người là khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Các triệu chứng thường gặp:
- Ho khan, ho nhiều về đêm ở trẻ và người lớn, ho nhiều về đêm sau Covid.
- Các cơn ho mạnh, dữ dội kéo dài khiến người bệnh không thể ngủ sâu giấc.
Các cơn ho xuất hiện mạnh, dữ dội gây khó chịu hoặc khó thở, đau ngực
- Ho kéo dài xuất hiện cùng lúc các biểu hiện khác như: nghẹt mũi, sổ mũi, đau ngực, đau họng,…
Cách trị ho về đêm kéo dài
Ho về đêm kéo dài gây ảnh hưởng tới sức khỏe, tâm lý và mang lại nhiều phiền toái trong công việc, cuộc sống của người bệnh. Cách trị ho đêm cho người lớn và trẻ em bằng thuốc còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Bao gồm:
- Ho về đêm kéo dài do nguyên nhân nhiễm trùng, thường điều trị bằng thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus.
- Ho về đêm kéo dài do các tác nhân gây dị ứng cần tránh tiếp xúc với các tác nhân gây kích thích cơn ho và sử dụng thuốc kháng histamin.
- Đối với trường hợp ho về đêm kéo dài do trào ngược dạ dày thực quản, cần sử dụng thuốc ức chế bơm proton hoặc thuốc kháng acid.
- Ho do các bệnh lý mạn tính khác cần có sự hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Cách giảm ho về đêm kéo dài
Ngoài việc điều trị theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp sau để giúp giảm ho về đêm như:
- Uống đủ nước để giữ ẩm cho đường hô hấp, đồng thời làm dịu đường họng.
- Duy trì độ ẩm trong không gian phòng bằng máy tạo độ ẩm.
- Súc miệng và vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch, giảm tình trạng viêm và tiêu diệt vi khuẩn.
- Ngủ ở tư thế đầu cao hơn chân.
Thay đổi tư thế ngủ giúp hạn chế phản xạ kích thích cơn ho
- Không nên ăn, uống quá no trước giờ đi ngủ.
- Tăng cường sức đề kháng bằng chế độ dinh dưỡng và tập luyện thể dục thể thao đều đặn.
Nếu ho về đêm kéo dài hơn 2 tuần hoặc kèm theo các triệu chứng khác như sốt, khó thở, đau ngực,… cần cảnh giác để có phương pháp điều trị hiệu quả.
